Nešleha, Pavel /

Żywioły

1999–2001

technika kombinowana, druk cyfrowy, łączenie konstrukcji drewnianej, płyty kappa, w. 420 x 110 x 110 cm

zakupiono w 2020 r. przy wsparciu Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej

W tym obiekcie Nešleha dał wyraz swojemu zainteresowaniu tematyką żywiołów. Formalnie dokumentuje on późny eksperymentalny zwrot w praktyce artystycznej autora. Jego wcześniejsze prace były przykładem ręcznego, rzemieślniczego podejścia do malarstwa, rysunku, ekspresji materialnej i pracy z fotografią. Jednakże forma obiektu „Żywioły” należy do XXI wieku, ukazując twórczą elastyczność Nešlehy i jego niechęć do statyczności, będąc dowodem jego nieustającego artystycznego poszukiwania. Żywioły jako archetypiczne zjawiska i tematy są tu ukazane na wysokiej kubicznej konstrukcji za pośrednictwem cyfrowo przetworzonych statycznych zdjęć ekranów telewizyjnych. Na obrazach widoczne są także autentyczne elementy medium transmisyjnego, w tym emblemat stacji telewizyjnej i techniczne oznaczenia telewizora jako urządzenia.

Obiekt w kształcie wieży jest nieco zwodniczy — podczas próby odczytania i rozszyfrowania wizualnych znaków na jego ścianach mamy tendencję do szukania ciągłości, hierarchii, a nawet narracji — po czym dochodzimy do wniosku, że żadna jawna opowieść tu nie istnieje. Zamiast tego spotykamy się z niehierarchiczną mnogością znaków, co stanowi typową cechę sztuki postmodernistycznej.

NEŠLEHA PAVEL

(1937–2003) Malarz, rysownik, grafik, twórca obiektów i pedagog. Ukończył Wyższą Szkołę Rzemiosła Artystycznego w Pradze u Aloisa Fišárka. Nešleha należy do najważniejszych przedstawicieli czeskiej sztuki lat 70. i 80. XX wieku. W 1971 roku otrzymał złoty medal na biennale grafiki w Trieście (Premio Césare Sofianopulo), a w 1975 roku srebrny medal za grafikę na międzynarodowej wystawie MIR 75, zorganizowanej z okazji 30. rocznicy założenia ONZ. Wczesna twórczość Nešlehy nosiła pozostałości modernizmu; w latach 60. w jego dziełach pojawił się wpływ materialności i strukturalnych cech informelu. Tendencja ta była widoczna w całej jego późniejszej twórczości. Wyrazistym elementem pracy Nešlehy jest zainteresowanie technicznie precyzyjnym uchwyceniem detali oraz konstrukcją różnorodnych biomorficznych kształtów. Tematycznie, jego główną osią zainteresowań były żywioły: ogień, woda, powietrze i ziemia. W jego twórczości odnajdujemy surrealistyczne łączenie konkretnych i nieokreślonych propozycji, mitologię oraz pracę z symbolami. Nešleha pracował także z przeniesieniem dwuwymiarowego znaku plastycznego w trójwymiarowy obiekt. Pod koniec swojej kariery odszedł od materii i skupił się na przedstawianiu światła.