Maryla Sobek ukończyła architekturę i modę. Przed rokiem 1996, kiedy została profesorką na Wydziale Designu na Uniwersytecie Quebeckim w Montrealu (UQAM), pracowała jako stylistka w domach mody Balenciaga i Lanvin w Paryżu. Tematem jej pracy doktorskiej było poszukiwanie paraleli strukturalnych i estetycznych między strojem a obiektem architektonicznym. Jej badania dotyczące zachodniej mody i architektury w latach 1950–2000 potwierdzają, że w projektowaniu ubioru i architektury można znaleźć wiele podobieństw zarówno pod względem struktury, jak i formy. W 2009 roku przeprowadziła badania terenowe w Mali, w regionie zamieszkałym przez Dogonów. Badania, finansowane z grantu przyznanego przez Quebecki Fundusz Badań nad Społeczeństwem i Kulturą (Fonds québécois de la recherche sur la société et la culture – FQRSC), pozwoliły jej znaleźć nowe podejścia w projektowaniu mody i czerpać inspiracje z innej niż zachodnia estetyki architektonicznej, zwłaszcza z architektury dogońskiej. Wystawa „Taller: Obiekt – ubiór” jest efektem tych badań.

Eksponaty znajdują się na przecięciu architektury i mody, a sama wystawa rozszerza interdyscyplinarny charakter projektu, prezentując taniec, wideo i fotografie. Kluczowym zadaniem było ukazanie szczególnego polimorficznego charakteru obiektów oraz ich niezwykle wrażliwej reakcji na ciało w ruchu. Dlatego kurator i artystka poprosili o pomoc Manon Levac, profesor tańca na UQAM, oraz Sarah DellAva, studentkę studiów magisterskich w dziedzinie tańca, które wspólnie stworzyły choreografię dla każdego z ubiorów.

Maryla Sobek wykorzystuje wieloletnie doświadczenie architektki i projektantki, próbując połączyć dwie dziedziny swojej działalności: architekturę i ubiór. Odwołuje się do myśli Henry’ego Lefebvra o „produkcji przestrzeni”. Szczególnie ważna jest dla niej jego teza, że zespół działań danej społeczności w określonym kontekście czasowo-przestrzennym wpływa na globalną produkcję przestrzeni tej społeczności i kultury. Na podstawie parametrów przestrzeni, funkcji i struktury Maryla Sobek tworzy model, który pozwala jej przeprowadzić analizę porównawczą obu rodzajów twórczości i wyznaczyć obszary ich przenikania (konwergencji). W celu analizy konieczne jest wprowadzenie teoretycznych pojęć ubiór-obiekt oraz architektura-obiekt. Ubiór-obiekt oznacza dowolny obiekt wymyślony przez projektanta lub twórcę, podczas gdy architektura-obiekt odnosi się do „produktu zaprojektowanego przez architekta lub firmę architektoniczną, który – podobnie jak ubiór-obiekt – może pełnić funkcję prototypu i wpływać na powszechną formę budowlaną”. Po przeprowadzeniu analizy porównawczej będzie można odejść od prostych podobieństw stylistycznych i dokonać konceptualizacji ubioru-objektu jako aktu twórczego i teoretycznego na równi z architektoniczną działalnością.

Serge Allaire

Przetłumaczone przy pomocy chatu GPT.

Kurator wystawy: Serge Allaire